Wydajesz jedzenie na wynos albo z dowozem? To znaczy, że wprowadzasz na rynek opakowania, a z tym wiążą się obowiązki: wpis do BDO, ewidencja, roczne sprawozdanie i opłata SUP za jednorazowy plastik. Rozkładamy to na prosty język: co jest płatne, do kiedy i ile grozi za brak.
Przygotowane przez zespół Advantage Gastro Marketing dla gastronomii · własny system zamówień · foto i wideo
Wstęp
Opakowania to nie tylko koszt: to też obowiązek
Jeśli wydajesz jedzenie w opakowaniach, w świetle przepisów wprowadzasz je na rynek. A to oznacza konkretne obowiązki, o których wielu restauratorów dowiaduje się dopiero przy kontroli albo karze.
Ten poradnik w prostym języku pokazuje: kto musi być w BDO, co i do kiedy raportować, ile wynosi opłata SUP za jednorazowy plastik, co dokładnie jest płatne (i dlaczego „papierowy” kubek często też) oraz jakie kary grożą za zaniedbanie. Bez prawniczego żargonu: tak, jak wygląda to w praktyce lokalu.
Advantage Gastro, marketing dla gastronomiiBDO i opłaty za opakowania · str. 2 / 8
Krok 1 · Rejestracja
Czy Twój lokal musi być w BDO: najczęściej tak
BDO (Baza Danych o Odpadach) to rządowy rejestr i system elektroniczny, w którym firmy raportują wprowadzane opakowania i odpady.
Jeśli sprzedajesz jedzenie w opakowaniach: na wynos, w dowozie, w cateringu, to wprowadzasz opakowania na rynek i zwykle podlegasz obowiązkowi wpisu. Dotyczy to tak samo małej pizzerii i kawiarni z kawą na wynos, jak sklepu internetowego z jedzeniem. Wpis to jednorazowa rejestracja przez system BDO (urząd marszałkowski).
Zacznij od sprawdzenia: czy nie jesteś już w rejestrze, zobaczysz to w wyszukiwarce podmiotów w BDO. Numer BDO trzeba też podawać na niektórych dokumentach firmowych.
Advantage Gastro, marketing dla gastronomiiBDO i opłaty za opakowania · str. 3 / 8
Krok 2 · Obowiązki
Trzy obowiązki, jeśli podlegasz
Rejestracja to dopiero początek: dochodzą dwie rzeczy, które robisz co roku.
1. Wpis do rejestru BDO: jednorazowo, wniosek elektroniczny.
2. Roczna ewidencja masy opakowań wprowadzonych z produktami, według materiału: tworzywa sztuczne, papier i tektura, szkło, metal, drewno, opakowania wielomateriałowe. Prowadzisz ją na bieżąco.
3. Roczne sprawozdanie w systemie BDO, termin 15 marca za rok poprzedni, składane wyłącznie elektronicznie.
Najważniejsze w praktyce: ewidencję prowadź od początku roku, nie „odtwarzaj” jej w marcu. Bez bieżących danych sprawozdanie staje się zgadywanką.
Advantage Gastro, marketing dla gastronomiiBDO i opłaty za opakowania · str. 4 / 8
Krok 3 · Opłata SUP
Opłata SUP: za jednorazowy plastik
To osobny obowiązek, obok BDO. Dotyczy jednorazowych opakowań z tworzyw sztucznych wydawanych z jedzeniem i napojami.
Od 1 stycznia 2024 gastronomia ma obowiązek pobierać od klienta opłatę za jednorazowe opakowania z tworzyw sztucznych, na wynos i w dowozie. Obowiązujące stawki:
Opakowanie
Stawka
Kubek na napój (z pokrywką / wieczkiem)
0,20 zł / szt.
Pojemnik na żywność (na wynos)
0,25 zł / szt.
To stawki obowiązkowe, nie maksymalne. Pobranie opłaty jest obowiązkiem (art. 3b ust. 1 ustawy z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami i o opłacie produktowej), a konkretne kwoty określa rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 7 grudnia 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 2679), obowiązujące od 1 stycznia 2024 r. Stawką maksymalną jest natomiast 1 zł za sztukę i to górna granica z ustawy (art. 3c ust. 1), a nie kwota, którą pobierasz. Jeśli policzysz gościowi mniej niż 0,20 zł albo 0,25 zł, nie wykonujesz obowiązku. Nadzór nad pobieraniem opłaty sprawuje Inspekcja Handlowa (art. 3b ust. 4). Informacja ogólna, nie porada prawna.
Ewidencję liczby wydanych sztuk trzeba przechowywać 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, którego dotyczy (art. 3h ust. 4). Od 1 lipca 2024 r. dochodzi też obowiązek zapewnienia dostępności opakowań alternatywnych: z materiałów innych niż tworzywa sztuczne albo wielokrotnego użytku (art. 3b ust. 3).
Opłatę doliczasz gościowi na paragonie, a następnie odprowadzasz. Do tego dochodzi osobna ewidencja liczby wydanych sztuk i sprawozdanie w części SUP.
Advantage Gastro, marketing dla gastronomiiBDO i opłaty za opakowania · str. 5 / 8
Uwaga · Materiały
Co jest płatne i pułapka „papierowego” kubka
Nie chodzi o to, czy opakowanie jest z plastiku, czy z papieru. Chodzi o to, czy zawiera plastik.
Opłatą SUP objęte są jednorazowe kubki i pojemniki, które są wykonane z tworzywa lub je zawierają. I tu jest haczyk: papierowy kubek czy pojemnik z cienką powłoką z tworzywa: tą, dzięki której papier trzyma płyn albo tłuszcz, liczy się jako zawierający plastik i jest płatny. A taką powłokę ma praktycznie każdy jednorazowy kubek na kawę. Czysty papier lub karton bez powłoki, nie podlega opłacie SUP.
Poziom
Czego dotyczy
A papier?
Opłata SUP (od klienta)
kubki i pojemniki z tworzywa lub z powłoką plastikową
Czyli papierowe opakowanie bez powłoki: opłaty SUP nie płacisz, ale masę i tak wykazujesz w BDO jako papier/tektura. Trzy różne rzeczy, łatwo je pomylić.
Advantage Gastro, marketing dla gastronomiiBDO i opłaty za opakowania · str. 6 / 8
Ryzyko
Ile grozi za zaniedbanie
Kary są administracyjne i potrafią być dotkliwe, a to akurat koszt, którego najłatwiej uniknąć.
Za co
Kara
Podstawa
Działalność bez wymaganego wpisu do rejestru BDO
1 000 zł – 1 000 000 zł
art. 194 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 ustawy o odpadach
Nieprowadzenie ewidencji odpadów albo prowadzenie jej nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym
Brak ewidencji sztuk objętych opłatą SUP albo nieprzechowywanie jej 5 lat
500 zł – 20 000 zł
art. 40a pkt 4–6 i art. 40b ust. 1 pkt 1; karze inspektor ochrony środowiska
Wprowadzanie do obrotu produktów zakazanych (m.in. styropianowe pojemniki na żywność, plastikowe sztćce, talerze, słomki, mieszadełka)
10 000 zł – 500 000 zł
art. 40a pkt 7 i art. 40b ust. 1 pkt 2
Przy ustalaniu kwoty urząd bierze pod uwagę stopień szkodliwości, rodzaj, zakres i okres trwania naruszenia oraz dotychczasową działalność (art. 40b ust. 4). Jest też furtka: jeśli wykażesz, że dochowałeś należytej staranności i naruszenie naszło z przyczyn, których nie mogłeś przewidzieć, postępowania nie wszczyna się albo się je umarza (art. 40b ust. 5). Dolne progi i tak bolą bardziej niż kilka godzin na ogarnięcie tematu raz a porządnie. To nie porada prawna: przy wątpliwościach pytaj w urzędzie marszałkowskim albo u księgowej.
Advantage Gastro, marketing dla gastronomiiBDO i opłaty za opakowania · str. 7 / 8
Wdrożenie
Od czego zacząć w tym tygodniu
Nie musisz robić wszystkiego naraz, wystarczy po kolei.
1. Sprawdź w wyszukiwarce BDO, czy nie jesteś już w rejestrze.
2. Jeśli nie, złóż wniosek o wpis (elektronicznie).
3. Zacznij prowadzić ewidencję opakowań od teraz, nie w marcu.
4. Wpisz w kalendarz termin sprawozdania, 15 marca.
5. Ustaw pobieranie opłaty SUP na kasie (kubki i pojemniki z powłoką).
6. Przejrzyj dostawców opakowań: tam, gdzie się da, prostsze i tańsze bywa przejście na rozwiązania bez plastiku.
Zastrzeżenie: to poradnik informacyjny przygotowany przez praktyków gastronomii, nie jest poradą prawną ani podatkową. Przepisy i stawki się zmieniają; przy wątpliwościach potwierdź szczegóły u księgowej, w urzędzie marszałkowskim albo na oficjalnych portalach biznes.gov.pl i bdo.mos.gov.pl. Stan na 2026 r.
Advantage Gastro, marketing dla gastronomiiBDO i opłaty za opakowania · str. 8 / 8
